Jerusalemi rikthehet në qendër të vëmendjes ndërkombëtare. Organizata e Bashkëpunimit Islamik (OBI) dhe Kombet e Bashkuara kanë organizuar Konferencën Ndërkombëtare për Jerusalemin, në një kohë kur zhvillimet në qytetin e shenjtë dhe në territoret palestineze po ngjallin shqetësime të reja për zhvendosjen e popullsisë palestineze, zgjerimin e vendbanimeve dhe ndryshimin e karakterit historik, demografik dhe juridik të qytetit.
Sipas njoftimit zyrtar të OBI-së, konferenca synon të hedhë dritë mbi politikat që organizata i cilëson si zhvendosje të detyruar dhe shpronësim të popullsisë palestineze në Jerusalem, duke i vendosur këto zhvillime në kontekstin më të gjerë të situatës në territoret e pushtuara palestineze dhe të luftës së vazhdueshme në Gaza.
Konferenca vjen pas një periudhe përgatitjesh diplomatike ndërmjet OBI-së, institucioneve palestineze dhe Kombeve të Bashkuara. Që në maj të këtij viti, zyrtarë të OBI-së kishin konfirmuar se po vazhdonin përgatitjet për konferencën ndërkombëtare kushtuar Al-Kudsit – Jerusalemit, në bashkëpunim me OKB-në.
Jerusalemi, më shumë se një çështje politike
Në qendër të diskutimeve qëndron një realitet shumë më i gjerë sesa një mosmarrëveshje territoriale.
Jerusalemi është një qytet me rëndësi të jashtëzakonshme fetare për myslimanët, të krishterët dhe hebrenjtë. Për botën islame, ai është i lidhur pazgjidhshmërisht me Mesxhid el-Aksanë, kiblen e parë të myslimanëve dhe një nga tri xhamitë më të shenjta të Islamit.
Pikërisht për këtë arsye, çdo ndryshim i statusit të qytetit, i strukturës së tij demografike apo i kontrollit mbi vendet e shenjta ka pasoja që shkojnë përtej konfliktit izraelito-palestinez.
OBI ka paralajmëruar në muajt e fundit edhe për sekuestrimin e ndërtesave historike, pronave palestineze dhe vakëfeve islame në afërsi të kompleksit të Mesxhid el-Aksasë. Për organizatën, ruajtja e pranisë palestineze dhe e trashëgimisë islame e të krishterë në Jerusalem është pjesë e mbrojtjes së identitetit historik të qytetit.
Në fokus, zhvendosja e palestinezëve
Një nga temat kryesore të konferencës është situata e familjeve palestineze që përballen me humbjen e banesave, pronave dhe mundësisë për të vazhduar jetën në qytet.
Sipas OBI-së, konferenca synon të ekspozojë politikat e zhvendosjes së detyruar dhe shpronësimit të palestinezëve, të cilat organizata i lidh me një proces më të gjerë për ndryshimin e përbërjes dhe karakterit të Jerusalemit.
Në këtë kontekst, çështja e Jerusalemit nuk trajtohet vetëm përmes diplomacisë së nivelit të lartë. Në qendër janë familjet, banesat, pronat, vendet e adhurimit dhe e drejta e komuniteteve për të vazhduar jetën në qytetin ku kanë rrënjët e tyre historike.
Kjo është arsyeja pse debati mbi Jerusalemin është njëkohësisht politik, juridik, humanitar dhe fetar.
OBI kërkon mbrojtjen e statusit të Jerusalemit Lindor
Qëndrimi tradicional i Organizatës së Bashkëpunimit Islamik është se Jerusalemi Lindor duhet të jetë kryeqyteti i shtetit të ardhshëm palestinez, në kuadër të një zgjidhjeje me dy shtete dhe bazuar në kufijtë e vitit 1967.
Ky qëndrim është riafirmuar edhe në deklaratat e fundit të përbashkëta të institucioneve rajonale islame dhe arabe, të cilat kanë kundërshtuar aneksimin, zhvendosjen dhe zgjerimin e vendbanimeve izraelite, duke kërkuar veprim më të fuqishëm të komunitetit ndërkombëtar.
Edhe dokumentet e OKB-së lidhur me procesin për zgjidhjen me dy shtete kanë riafirmuar kundërshtimin ndaj masave të njëanshme që synojnë ndryshimin e përbërjes demografike, karakterit dhe statusit të Jerusalemit.
Për këtë arsye, bashkëorganizimi i konferencës nga OBI dhe OKB-ja ka një peshë të veçantë diplomatike. Ai e zhvendos çështjen e Jerusalemit nga një shqetësim vetëm i vendeve myslimane drejt një platforme më të gjerë ndërkombëtare.
Mesxhid el-Aksa dhe vakëfet islame
Një dimension veçanërisht i ndjeshëm për botën islame mbetet situata rreth Mesxhid el-Aksasë.
OBI ka paralajmëruar vazhdimisht kundër veprimeve që, sipas saj, cenojnë statusin historik dhe juridik të vendeve të shenjta islame në Jerusalem. Në maj, organizata shprehu shqetësim të posaçëm për ndërtesat historike, pronat palestineze dhe vakëfet islame në zonën pranë Al-Aksasë.
Vakëfet këtu nuk janë vetëm prona në kuptimin ekonomik të fjalës. Ato janë pjesë e një sistemi shekullor që ka mbështetur xhamitë, shkollat, institucionet sociale dhe jetën fetare të Jerusalemit.
Mbrojtja e tyre, për këtë arsye, lidhet drejtpërdrejt me vazhdimësinë e pranisë dhe trashëgimisë islame në qytet.
Një konferencë në një moment kritik
Konferenca zhvillohet ndërsa çështja palestineze vazhdon të jetë një nga krizat më të rënda të agjendës ndërkombëtare.
Lufta dhe kriza humanitare në Gaza, zgjerimi i vendbanimeve në Bregun Perëndimor dhe tensionet rreth Jerusalemit po trajtohen gjithnjë e më shumë si pjesë të së njëjtës çështje: të ardhmes politike dhe territoriale të Palestinës.
Pikërisht këtu qëndron edhe rëndësia e konferencës së OBI-së dhe OKB-së.
Nëse Jerusalemi ndryshon në mënyrë të pakthyeshme përpara arritjes së një marrëveshjeje politike, atëherë vetë perspektiva e zgjidhjes me dy shtete bëhet gjithnjë e më e vështirë për t’u realizuar. Ky shqetësim është reflektuar edhe në përpjekjet më të gjera ndërkombëtare që kundërshtojnë ndryshimet territoriale dhe demografike të njëanshme.
Jerusalemi, një amanet i historisë
Për botën islame, Jerusalemi – Al-Kudsi – nuk është thjesht një pikë në hartën e Lindjes së Mesme.
Është qyteti i Mesxhid el-Aksasë.
Është një hapësirë ku historia e profetëve, qytetërimeve dhe feve është ndërthurur për shekuj.
Por pikërisht për këtë arsye, mbrojtja e Jerusalemit nuk duhet të kuptohet vetëm si mbrojtje e gurëve dhe monumenteve. Në zemër të saj qëndron mbrojtja e njerëzve që jetojnë aty, e familjeve, e vendeve të adhurimit, e vakëfeve dhe e një trashëgimie që i përket historisë së njerëzimit.
Konferenca ndërkombëtare e organizuar nga OBI dhe Kombet e Bashkuara e rikthen këtë çështje në tryezën ndërkombëtare.
Sfida tani është që deklaratat dhe konferencat të përkthehen në diplomaci efektive dhe në masa konkrete për mbrojtjen e civilëve, të drejtave të palestinezëve dhe karakterit historik e fetar të qytetit.
Sepse, në fund, Jerusalemi nuk është vetëm një çështje e së shkuarës dhe as vetëm një konflikt i së tashmes. Mënyra se si do të mbrohet identiteti, popullsia dhe trashëgimia e tij do të përcaktojë edhe një pjesë të rëndësishme të së ardhmes së Palestinës dhe të paqes në rajon.
Bota Islame
Shënim redaksional: Artikulli është përgatitur duke u mbështetur kryesisht në njoftimet zyrtare të Organizatës së Bashkëpunimit Islamik dhe në dokumentacionin e Kombeve të Bashkuara. Formulimet që përshkruajnë politikat izraelite si “zhvendosje të detyruar”, “shpronësim” apo procese që ndryshojnë karakterin e Jerusalemit pasqyrojnë qëndrimet e deklaruara të OBI-së dhe kornizat përkatëse të cituara, dhe janë atribuar si të tilla.
Njoftimi zyrtar i OBI-së për Konferencën Ndërkombëtare mbi Jerusalemin
